Ütopya Düşüncesinin Şehir Planlama ve Tasarım Eğitiminde Kullanımı: İradesiz Ütopyacılık

Özet

Ütopyanın mimarlık ve kentsel tasarım eğitiminin değerli bir yöntemi olarak kullanımı sınırların ötesinde düşünmeye yardım etmektedir. Ancak eğitimin akılcı, analitik ya da bilimsel paradigmalar çerçevesinde örgütlenmesi ütopyanın demode bir düşünce olarak modern mimarlık ve şehircilik uygulamalarından uzaklaştırılmasına neden olmuştur. Bu araştırmada amaç ütopya ve eğitim ilişkisini yeniden sorgulamak ve yapılmamış bir çevrede iradesiz ütopya yaklaşımının şehir planlama eğitimine katkısını incelemektir. Metodolojik olarak Agamben’in Mesihçi ütopyacılığın zaman-mekân ölçütleri ile Lewis’in “iradesiz ütopya” düşüncesini kullanarak, planlama eğitimindeki uygulamanın ampirik sonuçları verilmiştir. Mesihçi zaman ve mekân kurgusu içinde tasarım eğitimi için çalışma alanı olarak Kültepe arkeolojik sit alanı belirlenmiş ve kantitatif bir anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma bulguları iradesiz ütopyacı anlayışın stüdyo proje eğitiminde kullanımının öğrencilerin yaratıcı düşünce geliştirmelerine katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, planlama eğitimi içerisinde bir yöntem olarak ütopya düşüncesinin yeniden canlandırılmasına vurgu yapılmıştır. Araştırma sonucunda ütopyacı şehircilik anlayışında peşinde olunması gereken paradigmanın kusurlu ideali şimdiki kartografyada yaratmak üzerine kurgulanması gerektiği gösterilmiştir.