Tarihi Kent Merkezlerinde Tüketim Mekânlarının Dönüşümü: Yeldeğirmeni Mahallesi Örneği

Tarihi Kent Merkezlerinde Tüketim Mekanlarının Dönüşümü

Özet

Yeldeğirmeni Mahallesi tanınırlığı her geçen gün artan tarihi bir konut bölgesidir. Yerleşimin ortaya çıktığı ilk günden günümüze kozmopolit bir yapıya sahip olmuştur. Türkiye’nin neoliberal ekonomik politikaları benimsediği 2000 yılı sonrasında yoğun bir kentsel hareketlilik altındadır. Yeni kentli gruplar mahalleye gelmekte ve buraya yerleşmektedir. Bunun bir sonucu olarak mahallenin çarşı izini oluşturan Karakolhane Caddesi’nde yeni tüketim mekânları ortaya çıkmaktadır. Bu mekânlar yeni sakinlerin yaşam tarzlarıyla ilişkili tüketim pratiklerini yansıtmaktadır. Mekân-yer ve zaman teorileri küreselleşmenin etkisiyle mekânın zaman bağlamından koptuğunu aktarmaktadır. Bu anlamda kimlik, tarih ya da ilişkiden arınmış mekânlar ortaya çıkmaktadır. Tüketim mekânları da bu anlamda dünyanın herhangi bir noktasında aynı özellikleri gösteren anlamdan arındırılmış benzer mekânlar haline gelmektedir. Karakolhane Caddesi üzerindeki tüketim mekânları incelendiğinde bu önermeye aykırı düşecek şekilde tüketim mekânları olduğu tespit edilmiştir. Mahallede geleneksel mahalle dokusu içinde bulunan esnaf ve zanaatkarlar ile yeni nesil işletmelere ve alternatif gruplara ait mekânlar bir arada bulunabilmektedir. Bu durum bize Yeldeğirmeni Mahallesi’nde genel teorilerin işaret ettiğinin ötesinde mikro bir model geliştiğini göstermektedir. Araştırmada, Yeldeğirmeni’nin değişen tüketim pratikleri ve yeni kent sakinleri ile ortaya çıkan mekânsal katmanlaşması mekân-yer-zaman ile tüketim teorileri ışığında incelenecektir.