Bir Kültürel Miras Alanı Olarak Karaköy-Tophane Bölgesi’nin Sahip Olduğu Değerlerin İrdelenmesi

Özet

Karaköy-Tophane Bölgesi, kentsel kültür varlıkları ve sahip olduğu çeşitli değerlerle çokkatmanlı bir dokuya sahip önemli bir miras alanıdır. Bu alan aynı zamanda Erken Bizans Dönemi’nden bu yana, İstanbul’un ekonomik merkezi olmuş önemli bir liman semtidir. Bu liman semti tarih boyunca, farklı din, kültür ve folklörlerin bir arada bulunduğu; Tarihi Yarımada’nın geleneksel kent imgesinden farklılık gösteren önemli bir ekonomik ve stratejik bölge olmuştur. Fetih sonrasında geleneksel Osmanlı ögeleriyle zenginleşen bölgenin sahip olduğu mimari ve kültürel miras, 19. yüzyıl başlarına kadar oldukça iyi biçimde korunarak ulaşmış; fakat bu yüzyılın ikinci yarısından itibaren, büyük ölçekli şehircilik ve imar kararları bölgede özellikle Ceneviz kent dokusu üzerinde büyük bir tahribat yaratmıştır. Ancak yine bu dönemde yapılan ve Osmanlı Batılılaşma Dönemi’nin simgeleri olarak kabul edilen önemli yapılar ile bölgede yaşayan Levantenlerin Batılı üslupta inşa ettirdiği çok katlı kargir binalar; bölgenin günümüzde sahip olduğu değerlerin önemli bir kısmına kaynaklık eden kültürel miras ögeleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Öte yandan, bu bölgenin önemli bir kısmının günümüzde kültür ve turizm alanı olarak yeniden düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Bu durum, alanın geleceğini şekillendirecek büyük ölçekli kararların verilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, makale kapsamında kent belleğinde derin bir iz bırakmış bu tarihi merkezin sahip olduğu kültürel değerlerin tespitinin yapılarak analizler yoluyla ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu önemli miras alanının ve bileşenlerinin sahip olduğu tüm değerlerin bütünsel bir perspektifle ele alınması; kültürel öneminin anlaşılmasına yönelik irdelemelerde bulunulması bakımından bölgenin geleceği için son derece önemlidir.