Endüstriyel Tasarımda Paradigma Kaymaları İşlev/Anlam İkiliğinin Aşılmasına İlişkin Bir Öneri

Özet

Tasarım alanındaki paradigma kaymaları, 1960’larda bilim felsefesi alanında ortaya çıkan pozitivizm sonrası yaklaşımları takip eder. Bu çalışmada, ilkin bilimi, rasyonel bir bilme tarzı olarak gören ‘pozitivist (mantıkçı) bilim anlayışı’ ile ‘işlevselci tasarım anlayışı’ arasındaki ilişki kurulacaktır. Ardından, ‘anlam’ı tasarımın yeni temeli haline getirmeye çalışan ‘insan-merkezli tasarım anlayışı’ ile pozitivizm sonrası yeni bilim felsefesi yaklaşımları arasındaki ilişki ele alınacaktır. Tasarım alanına ilişkin paradigma kaymaları, genellikle işlev odaklı bir tasarım anlayışından başlayan ve anlam odaklı bir başkasında sonlanan bir bağlamda ele alınır. Ne var ki, bu çalışma, tasarımın, ‘işlev’ ya da ‘anlam’ temeli üzerinde inşa edilme girişimlerinin aynı epistemolojik varsayıma dayandıkları iddiasıyla ‘işlev/anlam ikiliği’nin Aktör-Network Teorisi (ANT) aracılığıyla nasıl aşılabileceğini ortaya konmaya çalışacaktır.