Tüketime Bağlı Bir Kimlik Öğesi Olarak Konut ve Planlama Açısından Bir Değerlrndirme

Özet

Günümüzde konut üretiminde, kamu müdahalesinden çok piyasada üretimi belirleyen süreç ve koşulların etkili olduğu, giderek kamunun da piyasadaki aktörler gibi davranmaya başladığı görülmektedir. Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisine geçmesiyle gelir dağılımı giderek bozulmaya başlamış, küresel ölçekte izlenebilen eğilimlere de uygun şekilde, lüks tüketime yönelen bir kitle ortaya çıkmıştır. Konut, artık bir yatırım aracı olduğu kadar, toplumsal statüyü de simgeleyen bir tüketim malı haline gelmiştir. Temel insan gereksinimlerinden olan konuta bu yaklaşım, planlama alanı açısından bazı sorun alanlarını gündeme getirmektedir. Barınma amacı ile tüm gelir grupları için yeterli ve erişilebilir konut alanları planlaması yaklaşımının yetersizlik gösterdiği, piyasa süreçleri içinde kentin çeperlerine yerleşerek kentin yayılmasında belirleyici olan yeni kapalı sitelerin oluşturulduğu görülmektedir. Bu yaklaşım, kent planlamanın doğası ile çelişmektedir. Makalenin amacı, mevcut konutlaşma eğilimleri içinden kapalı sitelerin tüketim toplumu açısından tartışılması ve bu tür konutlaşmanın kent planlama disiplini açısından değerlendirilmesidir. Tartışma, İstanbul kentinin konut üretim dinamikleri ile örneklenecektir.