Mimari Proje Hocasının Eğitimde Rolü: Prof. Ataman Demir’in Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Deneyimi

Prof. Ataman Demir’in Proje Atölyesi

Özet

Prof. Ataman Demir (1938-2017), eğitimciliğini, mimarlığını, araştırmacılığını eş zamanlı ve başarıyla yürüten, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’ne Mimari Proje Hocalığı ile önemli katkılar sağlayan çok yönlü bir akademisyendi. Ataman Demir’in Güzel Sanatlar Akademisi’nde eğitimini birincilikle tamamlayıp yine aynı kurumda 1963 yılında asistanlık yapmaya başlamasının üzerinden yarım asırdan fazla süre geçti. Demir; profesörlüğüyle birlikte aldığı idari görevlerin, 40 yıl boyunca verdiği derslerin yanı sıra 2003 yılında emekli olduktan sonra da Mimari Proje Atölyesi’nde ders vermeye devam etti. Mimari Proje Hocalığı’nın doğası gereği ürüne değil, eğitip öğretmeye yönelik eylemi belgelenmeyi zorlaştırsa da mimarlığın eğitim dünyasına katkı veren aktörlerin yöntemlerini sonraki nesillere aktarmak, eğitim geleneğinin sürekliliği sağlamak bakımından önem taşımaktadır. Bu kapsamda Ataman Demir’in “Mimari Proje Hocalığı”yla ilgili deneyimlerinin sözlü tarih aracılığıyla belgelenmesini için; Ataman Demir’den ders alma ayrıcalığı olan öğrenciler, asistanlar ve onunla çalışma şansı yakalamış meslektaşlarıyla mülakatlar yapıldı, yanıtlar; “Mimari Proje Yürütme Biçimi”, “Anlatıcı Olarak Hoca” ve “Mimari Proje Asistanlarına Katkısı” başlıkları altında toplanarak Hoca’nın mimari proje konusu veyer seçme sürecini; inşa edilebilirlik ve
güncellik düşüncelerini, bina bilgisi yaklaşımını, temsil beklentisini, proje anlatısı referanslarını ve proje değerlendirme yöntemini açığa çıkarmayı hedeflemektedir. Akademi’de hocalık yaptığı yıllarda Demir; her hocanın kendi proje yürütme tarzını
ortaya koyduğu, YÖK sonrası tek tipleşmeye başlayan akademisyenliğin henüz yayılmadığı bir dönemin son tanıklarındandır. Bu anlamda üniversite profesörünün toplumsal rolünü de tam anlamıyla üstlenmiştir. Mimarlık eğitiminde proje atölyesinde iz bırakmış bir aktör olarak ‘Ataman Hoca’; karizmasıyla öğrencilerle kendine has biçimiyle ilişki kurmuştur. Bu biçimin anlaşılması ve belgelenmesi, hocanın benzersiz tecrübesini nasıl yansıttığının izlenmesi önemli bir örnek teşkil edecektir.