A Preliminary Study On Defining Urban Resilience for Urban Planning: The Case of Sultanbeyli, Istanbul

A Preliminary Study On Defining Urban Resilience for Urban Planning

Özet

Bu çalışmanın amacı şehir planlama alanında çoğunlukla tartışılan bir konu haline gelen kentsel dirençlilik konusunda hazırlanmış teorik çerçeve ve saha çalışmasını sunmaktır. Çalışmada sosyo-ekolojik sistem bakış açısıyla kentsel dirençlilik değerlendirmesi kapsamı tartışması yapılmış ve literatürde önerilen sosyo-ekolojik ağ analizi yöntemi denenerek bu yöntemin planlama alanına katkısı tartışılmıştır. Sosyo-ekolojik ilişki ağları analizi ve dirençlilik değerlendirmesi için İstanbul ili, Sultanbeyli ilçesi seçilmiştir. Sultanbeyli İstanbul’un gecekondu ve kaçak yapılaşma ile 1980 li yıllardan itibaren düzensiz olarak büyümüş bir ilçesidir. Sultanbeyli halkı pek çok sosyo-ekonomik ve mekânsal kırılganlık sahiptir. Yanı sıra yerleşimin tamamı İstanbul’un önemli temiz su kaynaklarından biri olan Ömerli Havası içerisinde kalmaktadır. Kontrolsüz büyüme havzanın küçülmesinden, kirlenmesine kadar çok sayıda konuda etki etmektedir. Bu nedenle Sultanbeyli için yapılan dirençlilik değerlendirmesi tüm şehri etkileyebilecek bir konu haline gelmektedir. Araştırma iki ana koldan oluşmaktadır. Birinci kol kentsel dirençliliği tanımlama, kapsam ve yöntem geliştirmeye çalışan literatür taramasını ifade etmektedir. İkinci kol ise bu kapsamda sosyo-ekolojik ilişki ağları analizi yöntemi ile kentsel dirençlilik değerlendirmesinin denendiği saha çalışmasını ifade etmektedir. Araştırma sonucunda dirençli kent değerlendirmesinin, yönteminin ve kullandığı araçların sürdürülebilir kentsel gelişme ve stratejik planlama deneyimlerine katkı sağlayacağı tespit edilmiş olup, sosyal ilişki ağları analizi yönteminin şehir planlamada paydaş analizi ve bilgi akışı, katılım sağlama amacıyla bir araç olarak kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.